Na środek tygodnia
Czasem trzeba wrócić do miejsca, z którego się uciekło
Są miejsca, do których człowiek nie chce wracać. Nie zawsze chodzi o geografię. Czasem jest to rozmowa, której unikamy. Relacja pozostawiona bez rozwiązania. Błąd sprzed lat. Człowiek, którego skrzywdziliśmy. Decyzja, której konsekwencje nadal gdzieś za nami idą. Można od takich rzeczy odejść bardzo daleko, a jednak wciąż nosić je ze sobą.
Jakub znał to doświadczenie.
Kiedy opuszczał rodzinny dom, właściwie uciekał. Zdobył błogosławieństwo przeznaczone dla Ezawa, wykorzystując podstęp. Ezaw był wściekły i zamierzał go zabić. Jakub ruszył więc do Charanu. Zostawił za sobą dom, brata i konflikt, którego nie potrafił rozwiązać. Minęły lata.
Jakub się zmienił. Założył rodzinę. Dorobił się majątku. Przeszedł trudną szkołę życia u Labana, człowieka równie przebiegłego jak on sam. Ten, który kiedyś oszukiwał, sam wielokrotnie doświadczył oszustwa. Życie miało dla niego swoją ironię. W końcu Bóg powiedział:
„Wróć do ziemi ojców swoich i do ojczyzny swojej, a Ja będę z tobą.” (1 Mojż. 31:3, BW)
Wróć. To jedno z trudniejszych poleceń, jakie może usłyszeć człowiek. Łatwiej czasem rozpocząć coś nowego niż wrócić do czegoś starego. Nowa droga daje możliwość napisania historii od początku. Powrót zmusza do spotkania z tym, co pozostawiliśmy niedokończone. Jakub wiedział, że powrót oznacza spotkanie z Ezawem. I bał się.
Gdy dowiedział się, że brat wychodzi mu naprzeciw z czterystoma ludźmi, cały dawny lęk powrócił. Majątek, doświadczenie i lata sukcesów nagle przestały dawać poczucie bezpieczeństwa. Biblia mówi:
„Wtedy Jakub zląkł się bardzo i zatrwożył.” (1 Mojż. 32:8, BW)
To ważny szczegół. Powrót do przeszłości nie zawsze odbywa się z poczuciem duchowej siły. Czasem człowiek wraca drżący. Wiara nie oznacza braku strachu, ale to, że mimo strachu idziemy tam, dokąd prowadzi Bóg. Jakub robi coś, czego dawniej nie potrafił. Modli się. Nie kombinuje już wyłącznie, jak przechytrzyć sytuację. Wyznaje swoją zależność od Boga:
„Niegodny jestem wszystkich dowodów łaski i wszystkich objawów wierności, jakie okazałeś słudze swemu.” (1 Mojż. 32:11, BW)
To mówi już inny Jakub. Kiedyś walczył o błogosławieństwo podstępem. Teraz prosi o nie Boga.
I właśnie przed spotkaniem z Ezawem dochodzi do jednej z najbardziej tajemniczych scen Starego Testamentu. W nocy, nad potokiem Jabbok, Jakub pozostaje sam i zmaga się aż do świtu. Wychodzi z tej walki z nowym imieniem – Izrael – i ze zwichniętym biodrem. Wraca do przeszłości już nie jako ten sam człowiek, który kiedyś uciekł.
To bardzo głęboka biblijna zasada: czasami zanim Bóg pozwoli nam zmierzyć się z tym, przed czym uciekamy, najpierw musi coś zmienić w nas samych.
Nie każda historia wymaga powrotu do dawnego miejsca. Nie każdą relację można odbudować. Są sytuacje, w których potrzebne są granice, ostrożność i mądrość. Biblia nie zachęca do bezmyślnego wracania do wszystkiego, co było. Są jednak sprawy, od których uciekamy nie dlatego, że powrót byłby zły, lecz dlatego, że byłby trudny.
Przeprosiny. Przyznanie się do winy. Rozmowa z człowiekiem, którego przez lata omijaliśmy. Uczciwe spojrzenie na decyzję, której konsekwencji nie chcieliśmy przyjąć. Powrót do Boga po okresie duchowego oddalenia. Można przez lata budować nowe życie, a jednocześnie mieć w środku jeden zamknięty pokój, do którego nie chcemy zaglądać. Historia Jakuba pokazuje, że Bóg czasem otwiera właśnie te drzwi.
Najbardziej zaskakujący moment następuje następnego dnia. Jakub spodziewa się gniewu. Ustawia rodzinę, przygotowuje dary, kłania się przed Ezawem. Zapewne przez lata wyobrażał sobie to spotkanie w najgorszy możliwy sposób. A wtedy czytamy:
„Ezaw wybiegł naprzeciw niego, objął go, rzucił mu się na szyję i ucałował go; i rozpłakali się.” (1 Mojż. 33:4, BW)
Przez wiele lat Jakub uciekał przed chwilą, która ostatecznie przyniosła pojednanie. Nie zawsze zakończenie będzie takie. Biblia nie obiecuje, że każdy Ezaw wyjdzie nam naprzeciw z otwartymi ramionami. Możemy zrobić wszystko, co właściwe, a druga strona może pozostać zamknięta. Ale odpowiedzialność człowieka wierzącego nie polega na kontrolowaniu reakcji innych, ale na tym, by samemu stanąć przed Bogiem i zrobić to, co należy.
Paweł napisał:
„Jeśli można, o ile to od was zależy, ze wszystkimi ludźmi pokój miejcie.” (Rzym. 12:18, BW)
„O ile to od was zależy” – to bardzo mądre słowa.
Nie wszystko zależy od nas. Ale coś zależy. Czasem właśnie ten własny odcinek drogi trzeba przejść. Środek tygodnia jest dobrym momentem, by zapytać: Czy jest miejsce, do którego powinienem wrócić? Nie po to, żeby ponownie żyć przeszłością. Raczej po to, żeby przeszłość przestała decydować o przyszłości. Jakub wracał jako człowiek bogaty, otoczony rodziną i sługami. A jednak największą rzeczą, którą przywiózł ze sobą, nie był jego majątek, lecz zmienione serce.
Czasem trzeba odejść, żeby dojrzeć. Czasem trzeba długo wędrować, żeby zobaczyć własne błędy. A czasem trzeba wrócić, żeby naprawdę ruszyć dalej. Jeżeli więc Bóg przypomina ci dziś jakieś niedokończone miejsce z przeszłości, nie zakładaj od razu, że chce cię cofnąć. Być może właśnie tam znajduje się ostatni krok, który trzeba wykonać, aby móc naprawdę pójść naprzód.
