Rozmowa jest literackim opracowaniem inspirowanym tematami rzeczywistych wtorkowych spotkań. Nie jest stenogramem wypowiedzi uczestników.

Konflikt jest nieunikniony wszędzie tam, gdzie spotykają się ludzie o różnych potrzebach, charakterach i ocenach sytuacji. Sam fakt konfliktu nie świadczy jeszcze o braku miłości ani o duchowej porażce. Znacznie więcej mówi sposób, w jaki konflikt przeżywamy.

Jedni unikają napięcia za wszelką cenę. Inni wchodzą w spór natychmiast i z pełną siłą. Są też tacy, którzy „dla pokoju” długo milczą, a potem wybuchają. Gdzie między ucieczką i eskalacją znajduje się biblijna dojrzałość?

Czy dobry chrześcijanin unika konfliktów?

Borys

Często pokój utożsamiamy z brakiem konfliktu. Jeśli wszyscy milczą i nikt się nie sprzeciwia, wydaje się, że jest dobrze.

Gosia

Tylko że cisza może oznaczać również strach. W rodzinie albo zborze może być bardzo spokojnie, bo ludzie nauczyli się, że nie wolno mówić o problemach.

Leszek

Jezus mówił o czyniących pokój, a nie o tych, którzy zawsze unikają napięcia. Czynienie pokoju czasem wymaga właśnie trudnej rozmowy.

Zuzia

Czyli konflikt może być czymś, przez co trzeba przejść, żeby prawdziwy pokój w ogóle był możliwy.

Ucieczka też jest strategią

Zbyszek

Nie każde odejście od rozmowy jest tchórzostwem. Czasem trzeba przerwać, bo emocje są zbyt duże.

Borys

Tak, tylko ważne, czy wracamy. „Potrzebuję godziny, potem porozmawiamy” jest czymś innym niż zniknięcie na tydzień.

Gosia

Unikanie ma krótkoterminową zaletę: napięcie spada. Ale problem zostaje. I często rośnie pod powierzchnią.

Leszek

Są też sytuacje przemocy albo realnego zagrożenia, gdzie odejście jest potrzebne dla bezpieczeństwa. Nie wolno każdej próby wycofania nazywać brakiem przebaczenia.

A co z „walką o prawdę”?

Borys

Druga skrajność to człowiek, który każdy konflikt traktuje jak bitwę. Ma być zwycięzca i przegrany.

Zbyszek

Szczególnie gdy do sporu dołożymy przekonanie, że bronimy prawdy. Wtedy bardzo łatwo usprawiedliwić ton, pogardę czy publiczne upokorzenie.

Zuzia

Można mieć rację w sprawie i zachować się źle wobec człowieka.

Leszek

Paweł pisał, żeby sługa Pański nie wdawał się w kłótnie, lecz był łagodny i zdolny do pouczania. To nie jest rezygnacja z prawdy. To dyscyplina sposobu, w jaki prawdę przekazujemy.

Najpierw ustalmy, o co naprawdę się spieramy

Gosia

W konflikcie często rozmawiamy o pięciu rzeczach naraz. Zaczynamy od jednego zdarzenia, a kończymy na całej historii relacji.

Borys

Dlatego dobrze wracać do konkretu: co się wydarzyło? Co było ustalone? Co zostało powiedziane?

Leszek

I oddzielać fakt od interpretacji. „Nie odpisałeś mi przez dwa dni” jest faktem. „Lekceważysz mnie” jest już interpretacją. Może być trafna, ale trzeba ją sprawdzić.

Zbyszek

To drobiazg, ale bardzo zmienia rozmowę. O faktach łatwiej rozmawiać niż o przypisanych intencjach.

Czy zawsze trzeba dojść do zgody?

Borys

Co, jeśli po uczciwej rozmowie nadal myślimy inaczej?

Zuzia

To chyba normalne. Jedność nie oznacza, że wszyscy mają identyczną ocenę każdej sprawy.

Gosia

Dojrzałość polega czasem na tym, że umiemy ustalić, jak będziemy funkcjonować mimo różnicy. Nie każda rozbieżność wymaga zwycięzcy.

Leszek

Trzeba jednak odróżnić różnicę opinii od krzywdy i grzechu. Jeśli ktoś oszukuje, stosuje przemoc albo łamie zobowiązania, nie wystarczy powiedzieć: „mamy inne zdanie”.

Konflikt w zborze

Zbyszek

W zborze konflikt jest trudniejszy, bo łatwo dołączyć język duchowy: „Bóg mi pokazał”, „ty nie masz pokory”, „sprzeciwiasz się autorytetowi”.

Borys

I wtedy zwykły spór o decyzję robi się konfliktem sumień.

Leszek

Dlatego trzeba szczególnie trzymać się faktów, tekstu biblijnego i ustalonych zasad. Duchowy język nie może służyć do wygrywania rozmowy.

Gosia

A przywódcy powinni umieć przyjąć, że ktoś się z nimi nie zgadza. Autorytet, który toleruje tylko potakiwanie, szybko przestaje być bezpieczny.

Jak rozmawiać?

Borys

Spróbujmy zakończyć kilkoma praktycznymi zasadami.

Zuzia

Rozmawiać możliwie wcześnie, zanim w głowie powstanie cała opowieść o intencjach drugiej osoby.

Zbyszek

Nie prowadzić ważnego konfliktu przez wiadomości tekstowe, jeśli można spotkać się albo porozmawiać głosem.

Gosia

Opisywać zachowanie zamiast oceniać cały charakter.

Leszek

Umieć powiedzieć: „w tym punkcie miałeś rację”. To czasem rozbraja połowę konfliktu.

Borys

I wiedzieć, kiedy potrzebny jest mediator. Nie każdy spór trzeba rozwiązać wyłącznie we dwoje, szczególnie gdy emocje i historia są już bardzo obciążone.

Po rozmowie

Konflikt sam w sobie nie musi być duchową porażką. Może ujawnić realny problem, niewypowiedziane oczekiwania albo różnicę, którą trzeba nauczyć się uczciwie przeżywać. Najbardziej destrukcyjne bywają dwa skrajne style: unikanie każdej trudnej rozmowy oraz traktowanie sporu jak walki o zwycięstwo.

Biblijna dojrzałość łączy prawdę, łagodność i odpowiedzialność. Czasem trzeba się zatrzymać, czasem stanowczo postawić granicę, czasem przyznać błąd, a czasem zaakceptować, że mimo rozmowy różnica zdań pozostanie.

Zostań z tym pytaniem

1. Czy w konflikcie częściej uciekam, atakuję czy próbuję rozmawiać?

2. Czy potrafię oddzielić fakty od własnej interpretacji intencji drugiej osoby?

3. Jak reaguję, gdy w czasie sporu odkrywam, że w jednym punkcie nie mam racji?

4. Czy używam języka religijnego do wzmacniania własnej pozycji?

5. Czy istnieje konflikt, który odkładam tak długo, że sama zwłoka zaczyna być częścią problemu?

Teksty do dalszego przeczytania

Przyp. 15:1; Mat. 5:9,23–24; Mat. 18:15–17; Rzym. 12:17–21; Efez. 4:25–32; Filip. 2:1–4; 2 Tym. 2:23–25; Jak. 1:19–20.

← Wpływ dzieciństwa i domu rodzinnego na naszą relację z BogiemCzy każdy musi mieć „powołanie”? - presja bycia wyjątkowym →