Zatrzymać się i zobaczyć własne serce
Szabat zwykle rozpatrujemy przez pryzmat tekstów: opisu stworzenia, czwartego przykazania, nauczania Jezusa i trudnych fragmentów listów apostolskich. Tak należy rozpoczynać badanie Pisma. Pozostaje jednak drugie pytanie: dlaczego człowiek może dostrzec powagę biblijnych argumentów i mimo to opierać się zmianie tygodniowego rytmu? Dlaczego ktoś, kto od lat święci siódmy dzień, potrafi stopniowo utracić radość z jego zachowywania?
Szabat wkracza w zwyczajny porządek życia: pracę, pieniądze, zobowiązania rodzinne, odpoczynek domowników i poczucie swobody. Wartość odpoczynku można uznawać, a jednak obawiać się jego stałego miejsca w kalendarzu. Można również gorliwie zachowywać siódmy dzień i obarczać siebie oraz innych dodatkowymi wymaganiami. Każda z tych postaw ujawnia, że rozważanie szabatu prowadzi także do pytań o ludzkie serce.
Spotkamy ludzi, którzy w siódmym dniu wyszli po mannę, kupców czekających pod zamkniętą bramą, pracowitą Martę i bogacza, który odpoczynek zaplanował dopiero po zgromadzeniu majątku. Przyjrzymy się uzdrowionej kobiecie, człowiekowi z uschłą ręką, przybyszowi szukającemu miejsca we wspólnocie oraz osobom próbującym zachować wierność poza znanym środowiskiem. Każda historia odsłania inną trudność. Razem prowadzą do pytania: co czynimy ze słowem Boga, gdy domaga się od nas odpowiedzi?
Nie będziemy przypisywać postaciom biblijnym współczesnych rozpoznań klinicznych. Badania pozwolą natomiast lepiej nazwać zjawiska obecne również dzisiaj: zamartwianie się, przywiązanie do wysiłku, lęk przed utratą zarobku, obronę dotychczasowych przekonań i potrzebę przynależności. Taka wiedza służy refleksji nad motywami. Obowiązywanie czwartego przykazania pozostaje pytaniem egzegetycznym.
Badanie własnych motywów wymaga uczciwości i pokory. Chrześcijanin o innym stanowisku wobec szabatu może bardzo poważnie traktować Pismo. Również ten, kto święci siódmy dzień, powinien umieć zmierzyć się z trudnymi pytaniami egzegetycznymi. Psychologia nie może stać się narzędziem dyskredytowania rozmówcy. Najpierw sprawdzajmy własne przesłanki i własne postępowanie.
Świadectwo biblijne o szabacie tworzy mocną, wielowarstwową argumentację. Bóg błogosławi siódmy dzień po stworzeniu; w Dekalogu wyróżnia go jako dzień święty, zapewniający odpoczynek również innym; Jezus wskazuje na jego dobroczynny sens; List do Hebrajczyków powraca do odpoczynku Boga u początku świata. Zestawienie tych tekstów przemawia za trwałym znaczeniem siódmego dnia. Uczciwe rozstrzygnięcie wymaga także zbadania fragmentów, na które powołują się zwolennicy odmiennego stanowiska.
Układ książki ma własną logikę: od niepokoju o jutro, przez cenę odpoczynku i stosunek do bliźnich, do odpowiedzi udzielanej przed Bogiem. Chciałbym, aby czytelnik po tej drodze potrafił uzasadnić swoje przekonanie, rozpoznać własne obawy i zapytać, jakie konkretne działania wynikają z poznanego świadectwa Pisma.
